Historisch Nieuwsblad

The Testament of Ann Lee: utopiste met een afkeer van seks

Geniale profeet Montesquieu zag al: te veel macht voor één persoon is desastreus

Bolleboos, gabber, hoteldebotel, mesjokke, jofel, kinnesinne, sjlemiel. De rij Jiddische leenwoorden die via Amsterdam hun weg vonden naar onze spreektaal is eindeloos. Mirjam Knotter vertelt in de Historische BoekenCast over de Atlas van Mokum en het Joodse leven in Amsterdam. Luister de hele aflevering: https://www.historischnieuwsblad.nl/boekencast/

Tijdens de Bafta-awards riep iemand vanuit het publiek het n-woord, terwijl de zwarte Amerikaanse acteurs Michael B. Jordan en Delroy Lindo een prijs presenteerden. De Britse omroep BBC censureerde dit niet, wat voor veel ophef zorgde. Taalhistoricus Ewoud Sander laat door middel van oude woordenboeken zien dat het gebruik van het n-woord altijd gerelateerd was aan de slavenhandel. Lees het verhaal in de comments.

In dit nummer: de man achter China’s atoombom, de dappere strijd van de eenogige koningin van Nubië, dierenliefde door de eeuwen heen en het verhaal over de oeverloze ‘war on drugs’. De Amerikanen voeren al een halve eeuw strijd tegen narcotica. Die heeft honderdduizenden mensen het leven gekost, vooral in Latijns-Amerika. Meer informatie in de comments.

De inrichting van het landsbestuur is steevast voer voor discussie. In de achttiende eeuw constateerde regent Simon van Slingelandt dat één opstandige stad of provincie de nationale besluitvorming plat kon leggen. Zijn hervormingsplan wekte grote woede. Om het kiesstelsel belachelijk te maken, stelde een groep anarchisten in 1921 de alcoholist Had-je-me-maar kandidaat voor de Amsterdamse gemeenteraad. Hij kreeg zijn zetel, maar de politiek besloot zich niet te laten provoceren. Verder in dit nummer: de man achter China’s atoombom, de dappere strijd van de eenogige koningin van Nubië, dierenliefde door de eeuwen heen en het verhaal over de oeverloze ‘war on drugs’. De Amerikanen voeren al een halve eeuw strijd tegen narcotica. Die heeft honderdduizenden mensen het leven gekost, vooral in Latijns-Amerika. https://www.magazineshop.nl/collections/historisch-nieuwsblad/products/historisch-nieuwsblad-3-2026/

De geschiedenis van huisdieren: van honden en katten tot krokodillen

Radiopriester Charles Coughlin jutte zijn conservatieve gelovigen op

Zwarte activist Jesse Jackson plaveide de weg voor Obama

Wikipedia zit fout: curling dankt zijn naam niet aan de kromming van de stenen

Op 22 februari 1632 publiceerde Galileo Galilei zijn Dialoog over de twee voornaamste wereldsystemen. In dit werk vindt een fictief gesprek plaats tussen drie personages die ieder een andere kijk op het universum hebben. In het dialoog bespreken de personages de voornaamste natuurkundige en astronomische concepten. Centraal staat het vraagstuk of de aarde het middelpunt was van het universum, zoals de katholieke kerk geloofde. Of, volgens het nieuwe en radicale idee van Copernicus, dat de aarde om de zon draaide. Galileo schreef uiteindelijk dat Copernicus gelijk had. Een conclusie die hem in de problemen bracht bij de katholieke kerk. Na de publicatie werd Galileo beschuldigd van ketterij en een doelwit van de inquisitie. Uiteindelijk werd Galileo vervolgd en moest hij zijn opvattingen terugnemen. Toch leverde het werk van Galileo veel op. Als wetenschapper zette hij belangrijke stappen voor ons astronomisch bewustzijn. Maar ook als activist wordt Galileo nog steeds gezien als een i

In Vlissingen staat het oude woonhuis van Michiel de Ruyter te koop. De Ruyter overleed 350 jaar geleden tijdens de zeeslag bij de Etna. Maritiem historicus Graddy Boven reconstrueerde de aanloop naar die slag en de laatste maanden van de admiraal. 'Wat mij betreft toonde De Ruyter zich een ware held'. Lees het hele interview in de comments.

Op 20 Februari 1948 vierde de CPN een overwinning voor het communisme na het aftreden van alle niet-communistische ministers in een Europese stad. Welke stad was dit?

Elektra stuwde Nederland op in de vaart der volkeren

Kostscholen voor inheemse kinderen zijn een schandvlek voor Canada

In één keer verzwolg de zee het middeleeuwse eiland Testerep

Amerikanen grijpen steeds terug op de Monroe-doctrine

Bemoeizucht en territoriumdrift: voor de Verenigde Staten is het doodnormaal

Brabant liet verhongerende plattelanders in de steek

‘Michiel de Ruyters laatste dagen moeten verschrikkelijk zijn geweest’

‘Als royals niet van jongs af aan worden begeleid, komen ze eerder in opspraak’

Amerika wilde Cuba annexeren en er een slavernijstaat van maken

De meeste First Lady’s beleven weinig plezier aan hun rol

Twee achttiende-eeuwse olifanten maakten een bijzondere wereldreis

Nieuw boek plaatst de Joodse opstand in geopolitieke context

Na zijn strijd in Amerika raakte Markies de Lafayette opnieuw betrokken bij een revolutie

Epstein is niet uniek: machtige mannen komen al eeuwenlang weg met seksueel wangedrag

Download de minispecial over de verkiezingen

Prachtige ode aan Jac. Thijsse en het Nederlandse landschap

Download de minispecial over Amerikaans imperialisme

Achter Trumps ‘Groenland-grab’ zitten ijskoude belangen, schrijft Beatrice de Graaf

Andries Sternheim was niet intellectueel genoeg

Mediatycoon Münzenberg nam het op tegen Hitler en Stalin

Philip Dröge: ‘Het leven is niets meer dan een diashow’

Land van Johan is een film vol clichés over de jaren zestig en zeventig

Beantwoord Poetins nucleaire chantage met eigen dreigementen, zegt historicus

Teruggave van ‘geroofde’ Belgische beeldjes is voorbarig, zegt onderzoeker

Rotterdamse weesmeisjes moesten met kolonisten in Afrika trouwen

Wie tegenwoordig een lintje krijgt, staat in een eeuwenlange traditie

‘Bij de E zat een brief van Einstein – het was alsof de tijd stilstond’

‘Compromissen sluiten wordt in Den Haag steeds minder de norm’

Minister van Oorlog wilde investeren in het leger, maar liet zich piepelen

Film over het megalomane bouwproject van Mitterrand

Jaap Gravenberch: een Surinamer in koloniale dienst

De voorlopers van ICE zorgden voor opgebroken gezinnen en angst

Bij oorlog en geweld staan archeologen vaak machteloos

Het Mercosur-akkoord: een nieuw hoofdstuk na vijf eeuwen Europese dominantie in Zuid-Amerika

Imperialisme is de Verenigde Staten eerder slecht bevallen

Hitler bedacht zelf het aanvalsplan tegen Frankrijk, blijkt uit dagboek van generaal

Nucleaire ballonnen boven Europa? Dit wonderlijke wapen werd bijna werkelijkheid

Soldaten in de Amerikaanse straten, dat is vragen om ongelukken

Oekraïense historicus: ‘Nucleaire blufpoker leidt tot ongelukken’

‘Ook de arrestatie van de Panamese leider Noriega in 1989 was volkenrechtelijk illegaal’

Heemkunde werd bijna een schoolvak tijdens de Duitse bezetting

‘Ard en Keessie’ schaatsten voor een paar tientjes

Wilhelmina Drucker voerde een eenzame strijd

Trump maakt de wereld een grotere jungle dan in de negentiende eeuw, zegt Beatrice de Graaf

De onafhankelijkheid van Amerika werd verankerd in een heiligverklaard document

‘Sommige slaven kregen verschrikkelijke namen als “matras” en “helleveeg”‘

Oud-verzetsleden plannen moordaanslag op gouverneur-generaal van Indië

‘Stil zijn en nergens aankomen.’ De bedenker van de blokkendoos hekelde zijn strenge opvoeding

‘De middeleeuwers hebben al onze problemen al eens meegemaakt’

Duizenden Nederlanders belandden in de hel van Mauthausen

Nieuw boek bevat honderden niet eerder gepubliceerde foto’s van de Duitse inval

Chinese toeristen krijgen een nepversie van Europa voorgeschoteld

De wieg van het Westen stond niet alleen in Rome en Athene

‘Zestiende-eeuwers zagen executies niet als entertainment’

Bescherm handelsvloot weer zoals in de Tweede Wereldoorlog, zegt onderzoeker

Criminelen belandden in strafkamp aan de andere kant van de oceaan

Erfprins Willem Frederik wilde de orde herstellen, maar zijn militaire avontuur mislukte

Extreem-rechtse partijen bleven na de oorlog lang rommelen in de marge

De invoering van de dienstplicht: jongemannen moesten naar het front

Amerikaanse piraten maakten de Rode Zee onveilig en werden schatrijk

‘Een “vreedzame” maritieme blokkade kan snel omslaan in oorlog’

Hoe kom je van een nutteloze of krankzinnige koning af?

Geweld tussen Thailand en Cambodja laait steeds op door historische wraakgevoelens

Nu de Amerikanen Europa in de steek laten, vraagt Beatrice de Graaf zich af 'wanneer de pleuris uitbreekt'

Wie maakte de iconische Vietnamfoto van het ‘napalmmeisje’?

Ouders tipten de FBI over hun eigen kinderen

Netflix-serie over vergeten aanslag op een Amerikaanse president

Nederlanders wilden steeds minder huisgenoten en steeds meer woonruimte

Hitler deed lettertype in de ban omdat het ‘te Joods’ was

Opheffing van de Amerikaanse Federale Bank veroorzaakte economische rampspoed

De Bourgondiërs voerden een financieel schrikbewind

Op het WK voetbal in 1938 was het Wilhelmus bij twee ploegen te horen

Gravin Marie van Bylandt koos een verrassend zelfstandig leven

Nederland hielp Israël bij de verkoop van staatsobligaties

Twee biografieën over Franz von Siebold tonen zijn brandende ambitie

Koloniale psychiaters oordeelden dat Javanen kinderlijk en oversekst waren

Boek over Michaël Zeeman begon als verwondering over een vriend

Uitvinder Nikola Tesla voorspelde de drone als oorlogswapen

In Cambodja is de Rode Khmer nog steeds een open wond

Nederlandse wiskundige bracht China op het idee van eenkindpolitiek

Een Nederlandse idealist liep in de val van Jozef Stalin

Nederlanders belandden in een Spaans concentratiekamp